wtorek, 21 maja 2013

Legenda oraz znaczenie słowa Mykonos #1


#Mieszkam tu.
 
Mykonos na tle błękitnego Morza Egejskiego, biała kubistyczna zabudowa
Mykonos to najbardziej charakterystyczna wyspa Archipelagu Cyklad.
 Usiana białymi domami, setkami kaplic, dziesiątkami wiatraków, jak i również stromymi schodami oraz wąskimi ulicami stała się po II wojnie światowej turystycznym centrum o międzynarodowej sławie. Początkowo traktowana tylko jako przystanek do starożytnej Delos, stała się bez wątpienia najbardziej popularną (i najdroższą) wyspą Cyklad. Bezpośrednie połączenie z Wielką Brytanią i Atenami sprawia, iż co roku przez wyspę przewija się masa turystów tworząc odczuwalny tłum na 75km kwadratowych ziemi.


Tak jest dzisiaj, a jak było kiedyś?
 
Mykonos przez bardzo długi okres czasu pozostawała w cieniu strożytnej Delos jako gorsza,  mało znacząca, pozbawiona blasku - wyspa. Nawet nazwa wydaje się być uwłaczającą w stosunku do 'świetlistej Delos', bowiem znaczy tyle co 'stos kamieni.'

Na temat Delos przeczytasz w zakładce:
Wyspa Delos

Istnieją dwie wersje wyjaśniające pochodzenie nazwy: 
 
Pierwsza nawiązuje do etymologii słowa 'mykon.' Według Hezychiusza 'mykon' odzwierciedla skalisty krajobraz i oznacza wspomniany stos kamieni / kamienny krąg.



gigantyczny głaz Mykonos Grecja
Na wyspie znajdują się ogromne, porozrzucane głazy granitowe, które wyglądają tak, jakby jakaś nadludzka ręka przyczyniła się do ich ułożenia.



gigantyczny głaz granitowy na tle zachmurzonego nieba Mykonos Grecja
Obecność gigantycznych głazów wyjaśnia grecki mit:

Według legendy Mykonos była świadkiem Gigantomachii, w czasie której Herkules pomógł swojemu ojcu Zeusowi rozprawić się z Tytanami. Heros zabił, a następnie powrzucał ciała Olbrzymów do Morza Egejskiego. Zgodnie z mitologią skały wyspy to zastygłe szczątki Gigantów.
Z tego mitu zrodziło sie powiedzenie: 'wszystko i wszyscy pod Mykonos' co oznacza: 'wszystko pod jednym dachem.'


Z biegiem lat znaczenie słowa 'mykon' uległo zmianie i tak:

  • 'mykonios' określało ludzi, którzy gromadzili pieniądze i obdarzali je niezwykłą czcią
  • 'mykonios githon' – sąsiada sprawiającego problemy
  • 'mykonios dikin' – nieproszonego gościa
  • 'mikonii' – łysych mężczyzn. Brak owłosienia była charakterystyczną cechą mieszkańców wyspy Mykonos - taką informację podaje Lukian z Samosaty w dziele pt 'Dialogi pogrzebowe'


Druga wersja nawiązuje do kultury jońskiej.

Zgodnie z przekazem wyspa została nazwana na cześć syna Aniosa* - bohatera o imieniu Mykonos.
 

*Anios syn boga Apolla i nimfy Roius. Mityczy władca i kapłan Sanktuarium Apollona na wyspie Delos.

*
W 2000 r. pne na wyspie osiedlili się Jonowie, którzy pod dowódctwem Ateńczyka Ippoklisa syna Nila wyparli Fenicjan i Karów z ziem przez nich zamieszkałych. Według tradycji to właśnie Fenicjanie i Karowie byli pierwszymi mieszkańcami ziem na obszarach Morza Egejskiego.

Historycznych dokumentów odnośnie wyspy jest niewiele.

W 600 r. pne Mykonos istniała pod nazwą Dipolis (dwa miasta) informacja została zawarta w najstarszym na świecie przewodniku żeglarskim autorstwa Skylaksa z Kariandy – greckiego podróżnika i żeglarza pochodzącego z Karii.

W 490 r. pne perscy wodzowie Datis i Artafernis po przegranej bitwie pod Maratonem zatrzymali sie na wyspie na bardzo krótki okres czasu.

W wczasie trwania Sojuszu Delijskiego 451 r.pne Mykonos płaciła podatek tzw. foros w wysokości 1,5 talenta, później tylko 1 talent co sygnalizowało bardzo trudną na ówczesne czasy sytuację ekonomiczną wyspy. W starożytnosci Mykonos była bardzo biedną wyspą. Niejednokrotnie bieda mieszkańców stanowiła główny temat parodii w ówczenych czasach.

W drugiej połowie roku 250 pne. poł-zach część Mykonos należała do Sanktuarium Delos. Mieszkańcy wyspy zaopatrywali silnie zaludniony ośrodek religijny w niezbędne do życia przedmioty przyczyniając się w ten sposób do znacznej poprawy ekonomicznej własnej wyspy.


Posągi Dionyzosa. Muzeum Delos

Ze znalenionych zapisków na obszarze Mykonos Lino , które pochodzą z 200 r. pne dowiadujemy się, że patronem wyspy był Dionizos syn Zeusa i Semeli, szczególnie umiłowany jako Bachus i Linos czyli 'Tłoczący Wino' 
Na zdjęciu posąg Dionyzosa. Muzeum Delos

 gr.linos ( ληνός) 'kadź do ugniatania winogron


Mieszkańcy wyspy oddawali cześć bogowi organizując święta tzw. lenaje oraz bachanalie (orgistyczne obrzędy) które zostały zakazane przez senat w 186 p.n.e.
Ku chwale Dionizosa na wyspie odciskano monety z jego wizerunkiem.
Oprócz Bachusa szczególną czcią otaczano: Demetrę, Posejdona, Apollona, Zeusa i Heraklesa.

*

Upadek Delos w 86 r. pne okazał się brzemienny w skutkach również i dla Mykonos. Od tego czasu niewiele jest wzmianek na temat życia ludności na wyspie, praktycznie brak danych, aż do czasów wypraw krzyżowych.

Część 2 - historyczny skrót -  TUTAJ
Część 3 - popularne nazwy - TU



Materiał opracowany na pdst. przewodnika archeologicznego 'Mykonos - Delos' autorstwa Konstantina Tsakou.


Brak komentarzy :

Prześlij komentarz