czwartek, 1 stycznia 2015

Vasilopita - ciasto noworoczne z pieniążkiem

#Greckie Opowieści

Zanim podam przepis na greckie ciasto noworoczne, to przeniosę was do czasów, kiedy mieszkańcy Cezarei Kapadockiej (obecnie miasto Turcji) byli nękani napadami, a na tronie biskupim zasiadał Święty Bazyli /Agios Vasilios (ur.329r, zm.379). Opowiem wam o greckim zwyczaju wkładania monety do noworocznego ciasta. (Wypiek ku czci Świętego nazwany został Vasilopitą). Ciasto jest symbolem błogosławieństwa, niespodziewanego szczęścia, pomyślności i podarunków.

Pewnego razu biskup Vasilis, aby ochronić mieszkańców przed zbrojnym napadem postanowił wroga przekupić i w tym celu zorganizował masową zbiórkę pieniędzy.
Ku zaskoczeniu wszystkich, nieprzyjaciel zdecydował jednak wycofać się z oblężenia w rezultacie czego biskup znalazł się w posiadaniu ogromnej ilości pieniędzy. Długo zastanawiał się co zrobić z zebranymi datkami, nie miał pojęcia w jaki sposób zwrócić je ludziom? Po długiej (w intencji oświecenia) modlitwie zwołał diakonów i wydał nietypowe rozporządzenie: zarządził, aby upiec okrągłe chleby z monetą w środku. Oprócz pieniądza nakazał dorzucić drobny upominek. Kiedy wypiek był gotowy zjechał do miasta i udzielając błogosławieństwa i wszelkiej pomyślności zaczął obdarowywać miszkańców chlebem-niespodzianką. Zdziwienie ludzi było ogromne, zwłaszcza w momencie,  kiedy krojąc chleb znajdowali ukrytą w środku monetę z drobnym upominkiem.


I od tego czasu na pamiątkę zdarzenia, wierni pieką vasilopitę i obdarowywują się prezentami. W Grecji, to właśnie Święty Bazyli, którego wspomnienie przypada na Nowy Rok, jest brodatym dobroczyńcą z workiem prezentów :) 

Kołacz Świętego w zależności od regionu może być przygotowany z ciasta typu tsureki (drożdżowa chałka), ciasta biszkoptowego lub ciasta typu fillo - zawijanej pity i może mieć słodki lub pikantny smak. W niektórych regionach Grecji vasilopita krojona jest przed noworocznym obiadem (a nie zaraz po północy) i spożywana po posiłku, na deser do kawy po grecku.

Fakt historyczny: Święty Vasilios słynął z wielkoduszności i miłosierdzia. Działał na rzecz osób pokrzywdzonych, chorych i bezdomnych co powodowało sprzeciw niektórych duchownych. Sprzedał połowę swego majątku; otrzymane pieniądze przeznaczył na budowę przytułku dla bezdomnych, co spotkało się z nieprzychylnością znacznej części kleru.

A może ktoś z was chciałby przywitać nadchodzące 365 dni zwyczajem greckim? – jeśli tak, macie czas i ochotę na pieczenie, to bardzo proszę, oto przepis:

Vasilopita
na formę o średnicy 30cm


na talerzu kawałek noworocznego ciasta z monetą

SKŁADNIKI
250gr.masła roślinnego
 1,5 szkl. cukru
6 jajek
½ szkl. mleka
½ szkl. soku z pomarańczy & starta skórka
2 torebki cukru waniliowego
½ kg. mąki
Proszek do pieczenia ( na 0,5kg mąki)
moneta owinięta złotkiem

WYKONANIE
Włączyć piec na 180’C Masło z cukrem utrzeć do białości, białka ubić na sztywną pianę Do cukrowej masy powoli dodawać ubite białka, następnie po jednym żółtku, mleko, sok z pomarańczy, starą skórkę, cukier waniliowy, a na koniec porcjami przesianą mąkę. Wszystko dobrze połączyć. Wlać do wysmarowanej, oprószonej mąką okrągłej formy (nadmiar mąki usunąć) i wsadzić pieniążek. Piec godzinę w 180’C. Przestygnięte obficie posypać cukrem pudrem.

Zgodnie z grecką tradycją ciasto należy pokroić w taki oto sposób:
Gospodarz domu czyni nad kołaczem 3-krotny znak krzyża, a następnie wypowiadając słowa: pierwszy kawałek dla Chrystusa, drugi dla Bogurodzicy, trzeci dla św. Bazylego, czwarty dla domu, a kolejne (zaczynając od najstarszego do najmłodszego) - przydziela obecnym domownikom. Nadchodzący rok okaże się wyjątkowo hojny dla tego, komu przypadnie moneta. W sytuacji, gdy pieniążek znajdzie się w kawałku przeznaczonym dla świętego, to zanoszony jest do kościoła, jeśli znajdzie się na ostrzu noża, to liczony jest jako znak pomyślności dla domu.

Szczęśliwego Nowego Roku!
Καλή Χρονιά ! / Kali Chronia!

  



Brak komentarzy :

Prześlij komentarz