niedziela, 8 marca 2015

Bransoletka zwana 'marcem' oraz tajemnicze duchy Drimes z cyklu Wiosna w Grecji #1

#Greckie Opowieści

Marzec został ofiarowany rzymskiemu bogowi wojny Marsowi (-stąd też nazwa miesiąca) gr.Aris/ Ares, oraz bogowi komunikacji Merkuremu / gr. Hermes. W dawnych czasach był pierwszym miesiącem wiosny i roku w którym rozpoczynały się prace na roli. Według rzymskiej mitologii Mars był nie tylko bogiem zniszczenia, ale też i bogiem rozrostu, męskiej siły i witalności. Współpracował z wiatrem, pomagał rozsiewać ziarno.

Wiele jest greckich obrzędów związanych z marcem, dzisiaj opowiem o dwóch z nich: pierwszy nawiązuje do siły Słońca i Księżyca, a  drugi do tajemniczych duchów zwanych Drimes.

Słońce

Marcowe promienie są szczególnie niebezpieczne dla dzieci oraz osób o bardzo jasnej karnacji, dlatego też, aby uchronić się przed niekorzystnym działaniem promieni, które min. skutkują trwałym bo na okres ok 5 miesięcy opaleniem ( dawny kanon piękna wymagał, aby cera zwłaszcza panien była biała z różanymi policzkami) wyplatano z nitek lnu biało-czerwoną ochronną bransoletkę (w niektórych regionach z dodatkiem złotej) tzw. martis / μάρτης / marzec.  

Tradycja zaplatania bransoletki przetrwała do dziś.

biało-czerwonay talizman zawieszony na róży
'marzec'
biała nitka - symbol niewinności, nieskazitelności (czysta biała cera)
czerwona - symbol miłości, zabawy, wigoru (uroda i zdrowie)
złota - symbol obfitości

Dnia 1marca zaplatany jest talizman i noszony na prawym nadgarstku, lewej stopie lub jej dużym palcu. W niektórych regionach Grecji oraz Cyprze niemowlęta, które nie skończyły jeszcze roku 'ozdabiane' są 'marcem' 7krotnie. Siedem bransoletek,  jedna z nich doczepiona do ubranka blisko szyi! Zaręczone panny wyplatają bransoletkę nażeczonym. Zanim jednak talizman zostanie założony, to poddawany jest magicznemu zabiegowi, mianowicie zawieszany jest na krzaku różanym i zostawiany na noc na działanie Księżyca i gwiazd. Według wierzeń 'zaczarowany mocą nocy' talizman chroni nie tylko przed promieniami słonecznymi, ale również obdarza szczególną mocą znaną wtajemniczonym.


Ozdoba noszona jest do czasu Wielkej Nocy lub do momentu zobaczenia pierwszej jaskółki.
Wiele osób uważa, że plecionki nie wolno wyrzucić, dlatego też w zależności od regionu powstały różne wersje 'żegnania' się z marcowym talizmanem np. 
  • w Wielkanoc 'marzec' doczepiany jest do lampionu lub do paschalngo barana na rożnie, aby mógł spłonąć w płomieniach świętego ognia (rożen rozpalany jest ogniem przyniesionym z cerkwi)
  • kiedy dziecko zobaczy pierwszą jaskółkę, rzuca talizman na gałązki drzewa, aby ptaki mogły zabrać 'marzec' i wpleść w gniazdo, lub
  • ściąga plecionkę i wkłada pod kamień na okres 40dni. Jeśli po upływie czasu zobaczy mrówki wokół 'marca' to będzie cieszyć się szczęściem
  • panny kiedy zobaczą jaskółkę rzucają talizman na krzak róży, aby zapewnić sobie piękne różane lico oraz miłość

Drimes / gr. Δρίμες

Według ludowych wierzeń z nastaniem marca budzą się do życia złe wodne duchy Drimes, które niszczą drewno, ubrania i ludzką skórę, dlatego też, aby uchronić się przed ich atakiem  ludzie dokonują lub unikają wykonania pewnych czynności:
  • pierwszego marca gospodynie wysiewają bazylię, która ma na celu ochraniać domostwo i zapewnić dostatek
  • w zależności od regionu w dniach od 1-3, 14-16, 29-31 lub tylko pierwszej dekadzie marca  gospodynie nie robią prania, bo wyprany materiał ulegnie zniszczeniu. Mężczyźni nie wykonująy żadnych czynności związanych z obróbką drewa, bo praca zakończy się fiaskiem, drewno spróchnieje lub zgnije. Natomiast do wody używanej do mycia ciała wrzucają żelazną podkowę, ponieważ tylko taka moża zniwelować złą energię (choroby) wysyłaną przez Drimes. 

Zwyczaje związane z Drimes za wyjątkiem wysiewania bazylii przeszły do lamusa, no chyba że gdzieś na wsi jeszcze tli się wiara w moc złych duchów marca...

W następnej opowieści  historia o tym dlaczego marzec nazywany jest bigamistą ;)

    1 komentarz :