niedziela, 12 kwietnia 2015

Co to jest ‘pygolampida’ i co ma wspólnego z grecką Wielkanocą? - Z cyklu: Greckie opowieści.


'Pygolampida' to po grecku świetlik, a dosłownie tłumacząc wyraz to: 'świecący odwłok'. 

W języku greckim robaczek świętojański ma jeszcze jedną (nieco grubiańską) nazwę mianowicie: 'kolofotia', która dosłownie oznacza: 'pożar na dupie' lub 'dupa w ogniu'.


świtliki pygolampida na liściu grecja  πυγολαμπίδα < πυγή + λάμπω 
pygolampida  <    pygi  +  lampo
świetlik   <  odwłok/odbyt +  świecić


κωλοφωτιά < κώλος + φωτιά
kolofotia    <      kolos   +    fotia
świetlik   <  dupa/ tyłek + ogień /pożar

Samice w przeciwieństwie do samców nie posiadają skrzydeł.



No więc co ów świetlisty robaczek ma wspólnego z Wielkanocą?

Otóż w Grecji, a zwłaszcza na wyspie Kerkyra/ Korfu w czasie zbiegającym się z Wielkanocą świetliki budzą się ze snu. W tym czasie po raz pierwszy po dłuższym okresie letargu, można zaobserwować fruwające świetliste chrząszcze.
Poniższa grecka opowieść (prawdopodobnie pochodząca z Korfu) wyjaśnia, dlaczego świetliki świecą nocą, oraz dlaczego pojawiają się w czasie zbiegającym z grecką Wielkanocą.


Kiedy Rzymianie ukrzyżowali JCH na świecie zapanował smutek i żal. Niebo pogrążyło się w żałobie i nocą nie wyłoniło, ani jednej z gwiazd...
Cierpiąca Matka Boża wraz z uczniami udała się na Golgotę, aby przynieść zwłoki Syna i położyć w grobie, niestety ciemność utrudniała czynności. Wówczas współczujący, mały robaczek nałożył na trzon swojego ciała mały rozżarzony węgielek, aby choć odrobinę rozświetlić ciemność i pomóc w niedoli. Niestety gorący węgiel ranił ciało robaka, więc ów co chwila dreptał do strumyka, aby na chwilę się ochłodzić. Matka Boża, ze współczuciem spojrzała na starania małego chrząszcza i powiedziała: ' życzę ci, aby to światełko, które niesiesz na swoim trzonie i którym nam oświetlasz drogę, już nigdy więcej cię nie parzyło'.

...i dlatego małe chrząszcze mają świetliste odwłoki, świecą nocą, a z zimowego snu wybudzają się w okresie wielkanocnym.


4 komentarze :

  1. Jaka piękna historia.
    :)
    Uroczo tu u Ciebie. Na pewno będę zaglądać :)
    Wesołego Alleluja!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo mi miło, dziękuję :)
      Wesołego Alleluja!

      Usuń
    2. Renata,w ubiegłym roku spędzałam święta Wielkiej Nocy w Peroulades,maleńkiej wiosce na Korfu.Rzeczywiście,tysiące świetlików ttowarzyszyło mi w drodze do domu,gdy wracałam z uroczystości paschalnych w w Wielkim Tygodniu.

      Usuń
  2. Fajne słówka. Wpisuję je do swojego słownika. ;-)

    OdpowiedzUsuń