niedziela, 30 sierpnia 2015

Wieża Lino - Pyrgos Lino


#Mieszkam tu.

Widoczny na zdjęciu czterowarstwowy rząd kamieni, to ruiny wieży Lino po grecku  'Pyrgos Lino / Πύργος Λινό' o średnicy 10-11m,  której data powstania oraz cel budowy po dziś dzień pozostaje zagadką. 

Punkt archeologiczny znajduje się na terenie Lino.
 
Ruiny zabytkowego muru Lino.Mykonos.

W czasach świetności obok wieży funkcjonowały dwa bizantyjskie kościoły (na fot.budynki po pr. i lw. stronie muru). W jednym z nich w 1873 znaleziono marmurową kolumnę z tzw.’ rejestrem dwóch istniejących osad’, która obecnie znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Atenach.




niedziela, 23 sierpnia 2015

PORTES - Mykonos Stonehenge

#Mieszkam tu.
Πόρτες / Portes – Drzwi/ Brama 


Na kamiennym wzniesieniu na terenie zwanym ‘Portes’ znajdują się ruiny zabytkowej wieży o średnicy 3,50m, której data powstania oraz cel budowy nie jest znana.

ruiny zabytkowej wieży

Budowla uległa zniszczeniu za wyjątkiem ociosanych granitowych ‘drzwi’ po grecku ‘portes’ – stąd nazwa, których konstrukcja i wygląd na pierwszy rzut oka przypomina angielskie Stonehenge.

Granitowe Portes Mykonos
 Na pagórkowatym wzniesieniu w oddali zabytkowe drzwi, po lewej kubistyczny biały budynek


Zabytkowe ‘Drzwi’ można dostrzec (wpatrując się uważnie w dal) po lewej stronie drogi prowadzącej do Platy Gialos. 


ledwie widoczne granitowe Portes, na pierwszym planie pasące się owieczki
zbliżenie na granitowe zabytkowe Portes w otoczeniu głazów i kamieni




wtorek, 18 sierpnia 2015

A kysz 'złe oko' a kysz! Vaskania 2/2


#Greckie Opowieści
Dzisiaj kilka słów o ludowym zwyczaju pozbywania się uroku po grecku ksematiazma / gr. ξεμάτιασμα.
Co to jest vaskania przeczytasz  TUTAJ

W Grecji ‘ksematiazma’ jest na porządku dziennym. Jest czymś co głównie wśród płci żeńskiej nie budzi kontrowersji. Jeśli czujesz, że masz na sobie zły urok zwracasz się do znajomej i mówisz: ime matiazmenos, matiazmeni (dosł. mam na sobie  'złe oko' /κακό μάτι/ kako mati) i załatwione. Odbiorca informacji wie co z tym ‘fantem’ zrobić.

Szczerze powiem, że kilka lat wstecz w jednej z piekarni (tak w piekarni!) pewna starsza pani postanowiła zdjąć ze mnie zły urok. Doświadczonym okiem od razu zauważyła przyczynę mojego okropnego bólu głowy - 'kako mati' oczywiście i natychmiast przeszła do uwalniania spod władzy negatywnej energii. Wtedy pierwszy raz w życiu zobaczyłam rytuał zdejmowania zaklęcia. Zaistniała sytuacja była dla mnie niezrozumiałą, dzisiaj absolutnie by mnie nie zdziwiła. W Grecji jest tak, że jeśli w gronie osób głośno powiesz 'mam okropny ból głowy', to pośród zgromadzonych (ryzykuję stwierdzenie) zawsze znajdzie się ktoś kto postawi nietypową diagnozę i jeśli wie jak zdjąć złożeczenie, to zacznie zdejmować, a jeśli nie wie, to podpowie do kogo się zwrócić, albo po prostu sprawa kończy się tylko na diagnozie.

Poniżej przedstawiam jedną z wielu ludowych metod zdejmowania zaklęcia 'złego oka' z wykorzystaniem poświęconej oliwy, którą do domu przynosi się z cerkwi. Rytuał stosowany jest oczywiście wtedy, kiedy Greczynkę bardzo boli głowa, bo ból głowy moi drodzy jest równoznaczny z tym, że ma na sobie 'złe oko.'

Osoba zdejmująca zaklęcie napełnia talerzyk wodą (mniej więcej na dwa palce głębokości) a następnie inwokuje:
W imię Ojca i Syna i Ducha świętego dla ( imię osoby)....córki/syna...imię ojca.

W czasie, gdy wypowiada powyższe słowa czyni 3krotny znak krzyża nad wodą, a podczas wkrapiania pierwszej kropli oliwy, wypowiada jedną z poniższych modlitw:

Ps. Moje wolne tłumaczenie

"Ιησούς Χριστός νικά, κι αν είναι μάτι το σκορπά, η κυρά η Παναγιά".
Isous Xristos nika ke an ine mati to skorpa i kira i Panagia
Jezus Chrystus zwycięża /pokona,  jeśli to złe oko to Najświętrza Maria Panna to rozproszy.

"Ιησούς Χριστός νικά κι όλα τα κακά σκορπά".
Isous Christos nika ke ola ta kaka skorpa

Jezus Chrystus zwycięża i wszytko co złe unicestwia.


"Aγιοι Ανάργυροι και θαυματουργοί, δωρεάν ελάβατε δωρεάν δότε ημίν".
Agii Anargiri ke tavmatourgi dorean elawate dorean dote amin

Święci Anargiri* i uzdrowiciele, darmo otrzymaliście darmo dawać będziecie, Amen.

*mianem Świętych Anargiri w kulturze greckiego chrześcijaństwa nazwano osoby, które nie brały zapłaty za dobre uczynki np. leczenie chorych



Następnie wkrapiane są jeszcze dwie krople oliwy i dwukrotnie powtarzane jest to samo zdanie.




krople oliwy na talerzyku z wodą

Jeśli krople oliwy uległy rozproszeniu na drobniutkie cząsteczki lub ‘wtopiły’ się w wodę to znaczy, że osoba była pod wpływem 'złego oka' - w przeciwnym razie krople oliwy nie ulegają podzieleniu.

Jeśli jednak czar był rzucony czego dowodem mają być rozproszone na drobniutkie cząsteczki lub  zespolone z wodą krople oliwy to odmawiana jest następująca formułka:


'Βασκανία ηπέρασε και τα δέντρα ξερίζωσε Βασκανία πού υπάγεις και τα δέντρα ξεριζώνεις. Πάγω στου(στης) το κεφάλι να της (του) πιω το αίμα. Βασκανία λείψε από το κεφάλι του(της) και πήγαινε στα μονόκερα, δίκερα, τρίκερα, τετράκερα, πεντάκερα, εξάκερα, επτάκερα, οκτάκερα, εννιάκερα, δεκάκερα, εντεκάκερα, δωδεκάκερα, εις το πυρ το εξώτερον το ετοιμασμένο, το μυρισμένο και εις τον Θεό παραδομένο στ’ άγρια βουνά και στ’ άκαρπα δέντρα έξω το κακό, έξω το κακό, έξω το κακό'.
'Vaskanía i̱pérase kai ta déntra kserízo̱se Vaskanía poú ypágeis kai ta déntra kserizó̱neis. Págo̱ stou(sti̱s) to kefáli na ti̱s (tou) pio̱ to aíma. Vaskanía leípse apó to kefáli tou(ti̱s) kai pí̱gaine sta monókera, díkera, tríkera, tetrákera , pentákera, exákera, eptákera, oktákera, enniákera, dekákera, entekákera, do̱dekákera, eis to pyr to exó̱teron to etoimasméno, to myrisméno kai eis ton Theó paradoméno st' ágria vouná kai st' ákarpa déntra ékso̱ to kakó, ékso̱ to kakó, ékso̱ to kakó'.
Vaskaniya przeszła i powyrywała korzenie drzew, vaskaniya przechodzisz i korzenie drzew wyrywasz. Wchodzisz do głowy ....imię osoby ...aby wypić/odebrać (jemu/ jej ) krew/życie. Vaskaniya opuść / wyjdź z głowy ...imię osoby... i pójdź do diabła jednorogatego, dwurogatego itd aż....do dwunastorogatego, do ognia rozpalonego ofiarowanego Bogu, idź w dzikie góry i w bezowocne drzewa, a kysz , a kysz, a kysz!

Wersja szybka ratunkowa zdejmowania zaklęcia bez zbędnych gadżetów, to wyszeptana jedna z powyższych regułek przy jednoczensym splunięciu: ftu ftu ftu i uczynieniu 3krotnego znaku krzyża.
Natomiast w sytuacji kiedy jest podejrzenie, że  osobę dopadła siła nieczysta cięższego kalibru (noszona matochantra tj. talizman od uroku oraz ksematiazma okazały się bezsilne), to wówczas delikfent zgłasza się ( lub ktoś z bliskich mu w tym pomaga) do księdza egzorcysty. W greckim kościele prawosławnym w określonych dniach i godzinach śpiewane są psalmy i pieśni, a także odmawiane są specjalane błagania egzorcystyczne, których celem oczywiście jest uwolninie zgromadzonych osób spod władzy demonów. Uczestnictwo w spotkaniu jest uprzednio uzgadniane z duchownym.

Powiązane wypisy
1. Mandragora roślina niezwykła.



niedziela, 9 sierpnia 2015

Wierzenia i przesądy: VASKANIA 1/2

#Greckie Opowieści
*post zaktualizowany
Dzisiaj słów kilka o tajeminczym słowie: 'vaskania / βασκανία' oraz o tym jak Grecy bronią się przed złym okiem.
Mianem vaskania (vaskanija) określona została suma prymitywnych energii takich jak: złośliwość, zawiść, zazdrość, oszczerstwo, które wzajemnie są ze sobą powiązane i które wzajemnie się potęgują dając swój upust poprzez wykonawcę czyli osobę , którą określono mianem vaskanos.
Vaskanos jest to osoba, która rzuca urok, zaklina.

Grecy bronią się przed vaskanią poprzez odmawianie małych egzorcyzmów (kościelnego bądź ludowego ) oraz noszeniem talizmanów ochronnych.  Na każdym kroku otaczają się fetychami, które według wierzeń mają przynieść szczęście, ale przede wszystkim ochronić przed złem.

greckie talizmany, niebieski oko, matochantry

*
Na wyspie Tinos (po sąsiedzku z Mykonos) usytuowany jest klasztor Matki Boskiej z Tinos.
Ludzie podążają do klasztoru (często na kolanach) w nadziei na otrzymanie łaski i spełnienia niesionego zawierzenia.
Czy jest w tym coś dziwnego? - dla osób wierzących i praktykujących - nic. Niemniej jednak zdziwienie rodzi się później, kiedy po gorliwych modłach wierni wstępują do przydrożnych sklepów/straganów wyposażonych w różnego kalibru sakralne i świeckie akcesoria, i zaopatrują się: w ząbek czosnku od uroku, krzyżyk z doczepioną poduszeczką tzw. filachto, czy też niebieskie oko broniące przed zawiścią itd itp.
 Jak się to ma do zawierzenia, do wyznawanej przed chwilą wiary?

Kiedy byłam na Tinos wstąpiłam do sklepu z pamiątkami, aby kupić upominek-wspomnienie chrztu. Wybrałam ikonę Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Sprzedawczyni zapakowała wybrany przedmiot, do którego doczepiła mały krzyżyk z poduszeczką. - Nie omieszkałam wtedy  zapytać:  'co to jest?' Kobieta trochę zdziwiona moją niewiedzą oznajmiła: 'filachto' tj. talizman ochronny. Zapytałam dociekliwie: 'co jest w środku?'  W odpowiedzi usłyszałam: 'trochę ziemi,  zioła...ale niektóre zawierają tylko gąbeczkę z namaszczonym listkiem ziela'  


W Grecji jednak najbardziej co mnie szokuje i dziwi, to dobitne podkreślanie wiary : ‘jestem chrześcijaninem orthodoksem’ przez osoby, które skaplerz i matochantrę traktują na równi. Ludzie najpierw udają się do klasztoru / kościoła, modlą żarliwie, a następnie hop do sklepiku zakupić talizman od uroku. 
 
skaplerz Matki Boskiej z Dzieciątkiem i niebieski okiem, krzyżyk z filachto

Filachto - talizman ochronny

W owym sklepie kupiłam również pachnące kadzidło (podobno prosto z Betlejem, pachnie nieziemsko) które z kolei zostało zapakowane  razem z książeczką gratis z ikonografią św. Cypriana i Justyny.
Znacie historię świętych? - Cyprian przed nawróceniem parał się czarną magią.
Otóż właśnie w tej książeczce znajduje się min. modlitwa św. Cypriana rozwiązująca czarną magię, bo kto jak kto, ale Cyprian doskonale wiedział co też ludzie wyprawiają z gwoździami, kawałkami kocich pazurów, a nawet moi drodzy cytryną!

modlitwa egzorcyzm w języku greckim, kolorowe kryształki kadzidła
Modlitwa egzorcyzm

No więc...
Sprzedawczani włożyła do torebki gratisowy dodatek w tak zwczajny sposób jak farmaceuta wrzuca próbki nowego kosmetyku, także można wnioskować, że dołączanie 'małego egzorcyzmu' jest czynnością na porządku dziennym, czymś zwyczajnym i oczywistym, co świadczy, że ludzie oczyszczaniu, ale przede wszystkim zabobonom są na tak!

Jeśli mieliście przyjemność przebywać w Grecji, to na pewno rzuciły się wam w oczy doniczki z bazylią np. w tawernie, restauracji, przy wejściu do hotelu lub na recepcji itp. Pomyśleliście piękny motyw dekoracyjny - ba, nie tylko! Jak się dowiedziałam pachnące rośliny ustawiane są w intencji przyciągania bogactwa i ochrony przed ‘złym okiem’. Natomiast wszechobecne plecionki z czosnku zawieszane są stricte przeciwko vaskanii.

plecionak z czosnku zawieszona na drzewie w tawernie


O ludowym zwyczaju przepędzania 'złego oka' przeczytasz TUTAJ



niedziela, 2 sierpnia 2015

Pies - najlepszy przyjaciel człowieka.

#Dziennik Oliwki


'Największą przyjemnością w posiadaniu psa jest to, że możesz się przed nim wygłupić, a on nie tylko, że się nie będzie śmiał, ale też zrobi z siebie głupka'
  Samuel Butler
Patrząc na poniższy obrazek trudno się z powyższym nie zgodzić ;)

pies w okularach i czapce obok gitarzysta