czwartek, 31 grudnia 2015

Noworoczne zwyczaje przesądnych Greków.

#Greckie Opowieści

Grecja,to jest kraj, w którym zwyczaje chrześcijańskie bardzo silnie przeplatają się z pogańskimi, kraj w którym:
  • na szyi nosi się łańcuszek z krzyżykiem (lub Matką Boską) i matochantrą tj.niebieskim okiem od uroku, więcej na ten temat TU i TUTAJ
  • podczas błahych rozmów znak krzyża czyniony jest po trzykroć przy jednoczesnym splunięciu: ftu, ftu, ftu, co oznacza 'na psa urok'.
  • trzeba znać swój znak zodiaku i ascendent, a najlepiej, to również pozycję Księżyca, Venus i Marsa, bo po prostu o to zapytają. To jest zadziwiające, kiedy niejedna nowo poznana osoba wprost zadaje pytanie: 'Skąd jesteś?', a w trakcie dalszej rozmowy: 'Jaki jest twój znak zodiaku?'.
Grecja to jest kraj, w którym wszelkiego rodzaju zwyczaje - rytuały, które mają na celu przynieść dobrobyt i szczęście etc. są na porządku dziennym, a już na pewno swój szczyt osiągają w czasie świątecznym np. okresie bożonarodzeniowym tzw. dwunastki po grecku zwanej dodekaimero - magicznym czasie kiedy wszelkiego rodzaju obrzędy przynoszą najlepsze rezultaty.
Przedstawiam niektóre z nich :)
 
Pełny portfel, powodzenie w pracy, zdrowie i urodę, płodność, ogólnie mówiąc szczęście i fortunę zapewni:
  • Flouri/Φλουρί tj. noworoczny pieniążek - talizman z ciasta Vasilopita, więcej na ten temat TUTAJ
  • 'Dobra Ręka / η Καλή Χέρα /Κali Chera'.
W Nowym Roku gospodarze domu obdarowują dzieci pieniędzmi (maluchy są symbolem wzrostu i pomyślnych inwestycji), aby wydatki nie poszły na marne, a inwestycje przyniosły profit.

  • Aby zapewnić sobie piękne lico oraz 'żelazne zdrowie /siderenios/σιδερένιος' należy w czasie porannego, noworocznego mycia twarzy dotknąć cerę żelaznym przedmiotem. Bogactwo, płodność i urodę ma zapewnić również ‘roztrzaskanie granatu’.
otwory owoc granatu, czerwone ziarenka owcu, grant w koszyku
W Nowy Rok rodzina udaje się do cerkwi na Św. Liturgię. Głowa rodziny z ukrytym granatem w kieszeni. Po uroczystości osoba z poświęconym owocem puka do drzwi, otwierają członkowie rodziny,  osoba z granatem nie może dotknąć klamki. Następnie głowa rodziny jako pierwsza, prawą nogą przekracza próg domu i wypowiadając słowa:
'Zdrowia, szczęścia, pomyślności w Nowym Roku, ile ziaren w granacie, tyle pieniędzy w portfelu’
 lub
‘Jak pełny jest owoc granatu, tak pełny niech będzie porfel. Ile ziaren jest w granacie, tyle radości, pomyślności niech spłynie na ten dom. Jak czerwone są ziarenka, tak czerwone (pełne miłości) niech będą nasze serca’ i z całej siły trzaska owocem o podłogę. Dobry omen to otwarcie owocu i rozprysnięcie ziaren na wszystkie strony.

  • 'Podariko/ποδαρικό’ tj. przekraczanie progu mieszkania.
    Mieszkańcy Hellady dużą wagę przywiązują do tego, kto w Nowym Roku jako pierwszy przekroczy próg ich domu, dlatego też, aby zapobiec ewentualnemu nieszczęściu, proszą osobę godną zaufania, którą darzą szacunkiem i sympatią, aby uczyniła honor. Wybrana osoba wchodzi do domu prawą nogą. Gospodarze witają noworocznego gościa niezwykle serdecznie i proszą o dotknięcie czegoś żelaznego – omen zdrowia. Następnie wyrazem wdzięczności obdarowują przybysza czymś słodkim własnej roboty np. gliko koutaliou, orzechami lub jabłkami. Bardzo często dorośli zwracają się z prośbą do dzieci, ponieważ dziatki symbolizują niewinność, szczerość i wzrost dochodów.

    • Πρωτοχρονιάτικη κρεμμύδα/ Protochroniatki kremida / cebula noworoczna - Scilla Maritima.
    urginia morska w koszyku, zielone liście cebuli

    W wigilię Nowego Roku cebula umieszczana jest na balkonie. W Nowy Rok ojciec lub matka bierze roślinę do rąk i lekko uderza głowy śpiących członków rodziny. Budzi ich na Św. Liturgię w intencji patrona dnia Świętego Bazylego. Po przyjściu z cerkwi cebula zostaje zawieszona w mieszkaniu lub na zewnątrz. Według wierzeń urginia morska ochrania przed złym okiem, plotkami etc.. zapewnia rodzinie zdrowie i pomyślność.

    turkusowe drzwi i płotek, podkowa na drzwiach, cebula w rogu drzwi

    Grecy w pierwszym tygodniu Nowego Roku wielką wagę przywiązują również do gier liczbowych: ruleta, kości, karty, losy loteryjne. Od 31grudnia do 6 stycznia tj. Objawienia Pańskiego grają w różnego rodzaju gry wierząc, że każda choćby najmniejsza wygrana przyniesie pomyślność finansową w nadchodzącym roku. Bardzo popularnym zwyczajem jest zaopatrzenie się w noworoczny los loteryjny tzw. 'protochroniatiko lachio', który bezmała co roku kusi wygraną w wysokości ok. 10mln euro.

     Pomyślności w Nowym Roku!


    5 komentarzy :

    1. Renata, fantastyczne opowieści, spróbuję jutro z cebulą obudzić "małża" (czyt.męża ;)Ciekawam jak zareaguje, może wybaczy, wszak Grecja w jego sercu tak samo mocno jak i u mnie :)Noworoczne serdeczności dla Ciebie i Twoich bliskich.Do siego roku!

      OdpowiedzUsuń
      Odpowiedzi
      1. Gabrielo Wszystkiego Najlepszego w Nowym Roku dla Ciebie i Twoich najbliższych. Szczęśliwego roku życzę.

        Ciekawe jak mąż zareagował na cebulową pobudkę :D

        Usuń
    2. Kultura grecka jest niesamowita! :)
      Niektórych tradycji z tych przez Ciebie opisanych nie znałam, więc wpis bardzo mnie zainteresował.
      Pozdrawiam serdecznie i życzę wszystkiego dobrego w Nowym Roku! :)

      OdpowiedzUsuń
      Odpowiedzi
      1. Bardzo mi miło, przesyłam serdeczności na Nowy Rok :)

        Usuń
    3. Ciekawe oba posty. Warto poznać inną od naszej kulturę. Jakbyśmy tak głęboko pogrzebały to i w naszej kulturze jest dużo dziwnych wierzeń, bardziej ludowych niż pogańskich. Ale są:)
      Pozdrawiam i pomyślnego Nowego Roku życzę. .

      OdpowiedzUsuń