czwartek, 30 czerwca 2016

INFO!!!


Moi Drodzy,
wczoraj na Fb dostałam zażalenie dotyczące nie publikowania komentarzy na blogu. Byłam zaskoczona, ponieważ wszystkie komentarze, które otrzymuję - publikuję. 

Rzeczywiście jest problem,  ponieważ pod postem Ile kościółków...był komentarz od Moniki W, a w obecnej chwili go tam nie ma, to samo dotyczy komentarza Pawanny pod postem Souvlakia ... :/ Bardzo przepraszam, ale nie wiem co się dzieje, dlaczego komentarze po pierwsze do mnie nie docierają, a po drugie - te które dotarły po opublikowaniu zniknęły?
Zauważyłam również niezgodność w zliczaniu plusów z G+ oraz Fb.
Bardzo przepraszam, ale chyba jakiś wirus mąci, no nie wiem ...

ps.
Okazało się właśnie, że funkcja dodawania stron nie działa,
więc publikuję informację jako post...:/


Aktualizacja 7 lipca 2016
Problem prawie został rozwiązany. Komentarze, które otrzymałam - opublikowałam i jak narazie nie zniknęły, ale funkcja odpowiedzi do komentarza nie działa. Problem jest również z pisownią. Momentami system automatycznie usuwa polskie znaki lub zamienia wyraz na angielski. Jakie to denerwujące!


sobota, 25 czerwca 2016

Z podróży#9 - Klasztor Nea Moni - z cyklu: Chios poza szklakiem unikatowej mastichy.

#Podróże po Grecji
Dzień3, część1.
W trzecim dniu pobytu zwiedziliśmy środkową część wyspy. Oddalony o 12 km od miasta Chios - klasztor Nea Moni oraz zachodnie wybrzeże: Avgonima, Anavatos, Volossos.

Dzisiaj zbieram was do wnętrza zabytkowego monasteru. 

Klasztor położony jest na wysokości 670m.npm. w dolinie otoczonej częściowo zalesionymi górami - głównie sosnami. Od 1990 r. figuruje na liście UNESCO.
Zabytkowy klasztor Nea Moni otoczony cyprysami Chios Grecja
 Zgodnie z chrześcijańską symboliką, monaster otaczają: cyprysy i drzewa oliwne. Gatunek ma znaczenie. Wspominam o tym TUTAJ
Widok na góry i doliny panorama Chios Grecja
Zanim zajrzymy do środka świątyni, to powiem wam, że w ostatnich latach zalesienie obszaru wokół monasteru znacznie zubożało.
Powodem są liczne pożary, które prawie każdego roku dotykają środkową i północną część wyspy.
Podpalenia przypisywane są Turkom, choć jak dotąd nikt nikogo nie złapał i niczego nie udowodnił.

opalone pnie drzew na tle błękitnego nieba Chios Grecja
No szkoda...

Znaleźliśmy się na podwórzu klasztoru. Na szczęście dla nas nie było turystów. Byliśmy jedynymi zwiedzającymi osobami. Pracownik, który reperował dach poinformaował mnicha o naszej obecności.
Po chwili pojawił się zakonnik i otworzył nam drzwi do świątyni. Kiedy weszliśmy do środka i rozejrzałam się po wnętrzu, to poczułam się tak, jakbym znalazła się w miniaturowej katedrze Bożej Mądrości.
TU i TUTAJ możecie zobaczyć zdjęcia katedry.
Nie wiem...architektura, mozaiki, omphalion...nie jestem pewna, chyba kolorystyka narteksu a nawet bardziej zapach miejsca spowodowały, że pamięć przywołała obraz wnętrza Hagii Sophii.

grecki mnich w drzwiach monasteru Nea Moni Chios Grecja
Wnętrze pronarteksu zewnętrznego przedsionka w Nea Moni Chios Grecja
Pronarteks ( zewnętrzny narteks) - czyli przedsionek przed przedsionkiem
narteks przedionek świątyni Nea Moni Chios Grecja
Narteks - przedsionek przed katholikon
marmurowy ikonostat w świątyni Nea Moni Chios Grecja
Katholikon - czyli centralna część świątyni - wraz z kopułą spoczywa
na ośmiokątnej podstawie. Jest to konstrukcja spotykana tylko na Chios i Cyprze.


Nea Moni zaliczana jest do najważniejszych zabytków na greckich wyspach. Na jej wzór wybudowano świątynię pw. Świętych Apostołów - wspominam o tym TU przy opisie wioski mastichowej Pyrgi.
Mozaiki, które zdobią centralną część świątyni datowane są na XI wiek i należą do największych arcydzieł średniowiecza. Tej samej klasy mozaiki figurują w Dafni Attyce oraz Osios Lukas w Voiotia/Beocja.


bizantyjska mozaika przedstawiająca Chrzest Chrystusa Nea Moni Chios Grecja
Chrzest


zabytkowa mozaika obrazująca Ukrzyżowanie Chrystusa Nea Moni Chios Grecja
 Ukrzyżowanie. Nad łukiem sześcioskrzydłe serafimy.
piękna mozaika Wskrzeszenie w świątyni klasztoru Nea Moni Chios Grecja
Wskrzeszenie Łazarza


bizantyjska mozaika przedstawiająca świętych klasztor Nea Moni Chios Grecja
Postacie Świętych
mozaika na kopule świątyni Nea Moni  Chios Grecja
Postacie Świętych
Budowa świątyni wiąże się z osobą Konstantyna IX Monomacha oraz trzech eremitów o imieniu: Nikistas, Joanis, Josif. 
Według legendy trzej eremici podczas wieczornej głębokiej medytacji (przez kilka wieczorów z rzędu) byli świadkami dziwnego zjawiska, które zachodziło na zboczu zalesionej góry. -Nadzwyczajny blask oświetlał stok. Świetlista łuna wskazywała konkretne miejsce. Po naradzie, pustelnicy zdecydowali, że dotrą do tajemniczego źródła i wyjaśnią sprawę. Niestety gęsty las uniemożliwiał zadanie, więc... podłożyli ogień. Las spłonął. Kiedy dotarli na miejsce zobaczyli, że roślina o nazwie mirt wogóle nie została tknięta płomieniami, a na dodatek na gałązkach widniał przedziwny obraz przedstawiający Matkę Bożą z otwartymi ramionami bez Dzieciątka. Pustelnicy zabrali ikonę do jaskini. Jeszcze tego samego dnia obraz zniknął. Został odnaleziony nazajutrz w miejscu pożogi. Eremici odczytali zjawisko jako znak, że w tym miejscu ma powstać świątynia poświęcona Matce Bożej. Wybudowali cerkiew pw. Bogurodzicy oraz cele klasztorne dla nich samych.
Pewnej nocy w czasie snu Matka Boża objawiła się pustelnikom i nakazła im udać się na wyspę Lesbos i oznajmić wygnanemu Konstantynowi, że niebawem uda się do Konstantynopola i zasiądzie na tronie cesarskim. Mężczyźni wyruszyli w drogę. Uzyskali audiencję u Konstantyna i opowiedzieli o niezwykłym śnie. Monomachos z niedowierzaniem i obawą wysłuchał historii, obawiał się podstępu. Kiedy pustelnicy zapewnili, że nie chcą żadnych pieniędzy, tylko przyrzeczenia, że po objęciu korony cesarskiej ów wybuduje świątynie godną Bogurodzicy, Monomachos uwierzył i na znak wiary, i honoru podarował eremitom własny pierścień. Kiedy przepowiednia się ziściła i Monomachos zasiadł na tronie cesarskim, pustelnicy ponownie udali się na spotkanie, aby przypomnieć władcy o złożonym przyrzeczeniu. Wzruszony Monomachos rozkazał budowę świątyni. Zanim jednak rozpoczęto prace to zezwolił eremitom wybrać pośród cerkwii Konstantynopola (za wyjątkiem Haghii Sophii) na jakie podobieństwo ma zostać postawiona nowa świątynia. Mnichowie wybrali mniejszą cerkiew Świętych Aposotołów. Prace rozpoczęto w 1042 r ukończono w 1055. Od tej pory Stary Klasztor zyskał miano nowego - Nea Moni / Nowy Klasztor.


na obrazie trzej greccy eremici w czarnych szatach Chios Grecja
Trzej Pustelnicy z cudowną ikoną Matki Bożej

Podczas masakry Chios w 1822 roku, 2 kwietnia Turcy splądrowali świątynię, a następnie ją podpalili. Mnichów oraz mieszkańców, którzy schronili się przed inwazją brutalnie uśmiercono. Dzieciom rozłupano głowy siekierą. W barbarzyński sposób zginęło 3.500 ludzi.
Szczątki ofiar przechowywane są w ossarium - kaplicy przy bramie, fot.poniżej.  
Pomimo pożogi ikona Matki Bożej cudownie ocalała. W 1881 trzęsienie ziemi znacznie naruszyło budowlę, a sto lat później kolejny pożar dokonał poważnych zniszczeń. Obraz Bogurodzicy po raz kolejny ocalał.

grecki mnich zdąża w kierunku otwartych drzwi klasztor Nea Moni Chios Grecja
czaszki w ossarium Chios Grecja klasztor Nea Moni
Oprócz głównej świątyni i ossarium w skład kompleksu klasztornego wchodzą: średniowieczna jadalnia - refektarz oraz cysterna.
- Były to ostatnie w kolejności miejsca, które zwiedziliśmy. 

donice z kwiatami, wysoka akacja na podwórzu klasztoru Nea Moni Chios Grecja

marmurowy podłużny stół - trapeza w muzeum klasztoru Nea Moni Chios Grecja
Trapeza

widok na ukrytą w murze klasztoru - cysternę Chios Grecja
Sklepienie ze zbiornikiem wody pitnej

wnętrze cysterny Nea Moni Chios Grecja
Wnętrze cysterny widziane zza kraty z zewnątrz.
Za każdym razem, kiedy patrzę na  zdjęcie, to mam wrażenie, że przedstawia jakąś scenę z gwiezdnych wojen.

Podsumowując: niewątpliwie klasztor Nea Moni należy do jednych z najważniejszych atrakcji Chios. Trzeba koniecznie zobaczyć.

*
Ruszyliśmy dalej. Przed nami kolejny punkt wycieczki - zachodnie wybrzeże - Wioska Anavatos

środa, 22 czerwca 2016

Souvlaki, kalamaki, a może gyros?

#Greckie Opowieści

...tylko co jest co i gdzie...?
No właśnie, bo jeśli jesteś w Atenach i zamówisz 'souvlaki / σουβλάκι', to otrzymasz to:

na talerzu fytki, arabska pita oraz salonicki gyros, ateńskie souvlakia
zamówisz kalamaki / καλαμάκι, to dostaniesz to:
 
greckie szaszłyki czyli souvlakia kalamakia, pita, frytki i cytryna

Inaczej rzecz się ma w Salonikach. Jeśli złożysz zamównienie na souvlaki, to otrzymasz to:
 
greckie szaszłyki czyli souvlakia kalamakia, pita, frytki i cytryna
a jeśli na kalamaki , to dostaniesz to:
kolorowe słomki w szklance

W najgorszym wypadku w obu przypadkach, jeśli trafisz na zirytowanego żartownisia, to możesz otrzymać to :D
kawa frappe z szaszłykiem, pita ze słomkami
fot ze strony e-food.gr
Zobrazowany humor, który odzwierciedla trwający konflikt pomiędzy
Ateńczykami a Salończykami odnośnie nazewnictwa przedstawionej wyżej żywności.
W greckim necie pełno jest tego typu fotek.

Kto ma rację w tym konflikcie?
Według słowników języka nowogreckiego ΛΝΕΓ2 i ΛΚΝ, to obie strony, bo  kalamaki oznacza:
  1. cienką plastikową lub szklaną długą rurkę do picia napojów
  2. zaostrzony drewniany pręt z nadzianymi kawałkami mięsa lub / i warzyw opiekany na ruszcie węgięlnym lub elektrycznym - szaszłyk.

souvlakia, kalamakia, szaszyłyki na ruszcie elektrycznym


Souvlaki jest zdrobnieniem od souvla // σουβλάκι <  σούβλ(α) -άκι // Souvla - szpikulec na który nadziana jest porcja mięsa.
Souvla może być ustawiona poziomo nad ogniem lub pionowo. Stąd też trzeci rodzaj nazewnictwa souvlaków -'gyros'. Od kręcenia się souvli wokół własnej osi / gyro / γύρο ...razem z zawartością, oczywiście ;)


atrapa souvli, gyros
Atrapa souvli:) 
  1. wg. ΛΚΝ souvlaki są to małe kwawłki mięsa nadziane na ozinę i opiekane nad ogniem
  2. wg. ΛΝΕΓ2
  • ostro zakończony drewniany lub metalowy pręt służący do pieczenia mięsa nad ogniem
  • porcja żywności składająca się z mięsa lub/i warzyw nadziana na wykałaczkę i opiekana na ruszcie czyli grillowana

Ciekawostka: Saloniczanie są tak mocno przekonani co do słuszności ich nazewnictwa, że w 2015r ustanowili (fejsbukowa inicjatywa) dzień 3maja jako Dzień Gyrosa po grecku Pitogyro / Πιτόγυρο :)

A jak jest na Mykonos?
Różnie, ponieważ w sezonie stanowiska pracy w grill-tawernach, grill-barach obsadzone są przez przyjezdnych z różnych stron Grecji. Dużo osób jest właśnie z Salonik lub tamtejszych okolic. Przy telefonicznym zamówieniu łatwo o pomyłkę, więc dla lepszego zrozumienia - zamówienia składane są w ten sposób: jeśli chcesz gyrosa, to używasz słów: souvlakia - pita gyro / pitogyro, jeśli chcesz szaszłyki to: souvlakia - kalamakia ksylakia.

ksylo / ξύλο - drewno...bo przecież kalamakia są też do napojów...
np. mrożonej kawy frappe nb. salonicki wynalazek ;)


piątek, 17 czerwca 2016

Poczęstunek w greckiej tawernie.


#Smaki Grecji

W prawie każdej greckiej gospodzie jest tak, że po obfitym posiłku goście zostają uraczeni - na koszt firmy - deserem. Jest to tzw. kerasma tou magaziou / κέρασμα του μαγαζιού. W zależności od regionu, a także zwyczajów panujących w danej restauracji / tawernie poczęstunek jest mniej lub bardziej obfity. Zanim kelner przyniesie rachunek (lub wraz z rachunkiem), to na stół na koszt firmy postawi:
 
  • talerz z kawałkami różnych ciast np. baklawy, kadaifi, rewani, galaktoboureko (lub tylko jednym gatunkiem ciasta)
  • sezonowymi świeżymi owocami lub owocami w cukrze tzw. gliko koutaliou
  • lodami, chałwą lub greckim jogurtem z różnymi dodatkami
na talerzu greckie specjały kadaifi, galaktobureko, pokrojone jabłka, obrana mandarynka, pomarańcza, lody
Nitkowe ciasto, to kadaifi,  obok lodów - galaktobureko

grecki deser na talerzu revani, kadaifi, lody, świeże owoce
Po lw.stronie zdjęcia - kadaifi, po pr. z wiórkami kokosowymi - rewani
grecki jogurt z gliko koutaliou
Ubity na puszystą masę jogurt. Na wierzchu kwałki czereśni
w gęstym cukrowym syropie - gliko koutaliou. Popularny deser na Chios, Lesbos, Samos.

  •  lub postawi karafkę z pysznym likierem o smaku mastichy, mięty, goździków, cytryny etc. Czasami poda 'sfinaki' tj.  'po kieliszku' czyli przyniesie tylko kieliszki napełnione trunkiem np. raki.
grecka tawerna na stole karafka z likierem cytrynowym obok kieliszki
Limoncello - likier cytrynowy
grecka tawerna na stole gorące raki, chałwa w cynamonie , kieliszki
Gorące raki z laską cynamonu do chałwy w cynamonie  - postny poczęstunek

 
  • ipovrichio - deser głównie podawany dzieciom
  • kawę espresso
 
Tawerny prowadzone z dziada pradziada mają w zwyczaju częstować gości deserem domowej roboty. Dwa lata temu  na wyspie Tinos  miałam przyjemność zjeść deser, który szczególnie utkwił mi w pamięci; był to najdziwniejszy cymes którym mnie uraczono kiedykolwiek. Po zakończonym posiłku kelner przyniósł marynowane (razem z nieco zielonkawą skórką), pokrojone w talarki, obficie polane miodem i posypane cynamonem - ziemniaki. Z uśmiechem na twarzy zakomunikował, że jest to deser przyrządzany według recepty przekazywanej z pokolenia na pokolenie w rodzinie właściciela tawerny. Wiedzieliśmy, że wyspa Tinos słynie z przystawek ziemniaczanych (więcej w temacie TUTAJ) ale żeby ziemniaki podawać jako słodki deser (?) - Było to dla nas lekkim zaskoczeniem.
Z pewną obawą skosztowaliśmy podaną nam żywność... Dla podniebienia deser okazał się być przyjemnym doświadczeniem samkowym. Nie potruliśmy się :D


Na Mykonos najczęściej podawane są kawałki arbuza lub/i melona, porcje chałwy, lub jakiś deser błyskawiczny z marketu lub aż dwa cukierki żelkowe, a niekiedy zwykłe NIC!


na talerzu kawałki arbuza i melona

na talerzu deser kawałki kremu karmelowego z rodzynkami



I pomyśleć, że Mykonos jest najdroższą grecką wyspą...




sobota, 11 czerwca 2016

Ile kościółków i kapliczek liczy Mykonos?

#Mieszkam tu.

Coś ok. 600 - 800 włącznie z monasterami i dostojnymi cerkwiami. Nie udało mi się dotrzeć do konkretnych danych. W każdym razie nawet liczba 600 świątyń jak  na wyspę o powierzchni 75km kwadratowych, to dość imponujący wynik.
Wiele z nich datowanych jest na XVII - XIX wiek. Najbardziej znane świątynie i klasztory to: Paraportiani, Kościół Katolicki pw. Matki Bożej Różańcowej, Metropolia pw. Matki Bożej Studziennej, Klasztor Pantelejmona zlokalizowany w obszarze Marathi, Klaszrot Tourliani w Ano Mera, Agios Nikolaos naprzeciwko Ratusza i inne.
Wszystkie budowle utrzymane są w harmonii z obowiązującym motywem architektonicznym, które na tle purpurowego zachodu słońca wyglądają jak z bajki. Wogóle Cyklady pod tym względem wiodą prym. Bez względu na porę roku i dnia cykladyczna architektura prezentuje się zjawiskowo.


Białe kaplice z niebieskimi drzwiami na tle purpurowego greckiego nieba Mykonos Grecja
łódki na morzu, tawerna, grecka cerkiew z czerwonym dachem Mykonos Grecja
biała grecka cerkiew z czerwoną kopułą na tle błąkitnego nieba Mykons Cyklady
grecka cerkiew z czerwoną kopułą pod eukaliptusem Mykonos Grecja
biało-czerwona grecka cerkiew na tle morza i błękitnego nieba Mykonso Grecja
białe greckie kaplice na tle jałowych skał i błękitnego nieba Mykonos Grecja
niebieskła ławeczka pod niebieskim oknem białej ściany greckiej cerkwii Mykons Cyklady
Tutaj akurat przykład cerkwii - św. Mikołaja / Agios Nikolaos wybudowanego
w stylu neoklasycznym 

biały grecki kościółek na tle błękitnego nieba Mykonos Cyklady Grecja

Kaplice budowano (wciąż powstają nowe) w konkretnej intencji np. prośbie o uzdrowienie, szczęśliwy powrót członków rodziny z wyprawy morskiej etc. Budowle, które powstały w latach 80-90ątych (oraz powstają obecnie) miały/mają jeszcze jeden powód, otóż...
Na Mykonos było bardzo ciężko (i chyba tak jest nadal) dostać pozwolenie na budowę domu w przeciwieństwie do łatwiejszego uzyskania pozwolenia na budowę kaplicy z miejscem gospodarskim / zapleczem dla strażnika cerkwii. Stąd też, pomysł aby najpierw postawić kaplicę z małym pomieszczeniem, a potem dokonać rozbudowy - ALE 'dobudówka' nie mogła być wyższa od postawionej kaplicy, więc...Właściciele ziemscy, którzy posiadali górzysty grunt, budowali kaplice na najwyższym wzniesieniu, a domy mieszkalne rozbudowywali w dół. Ci, którzy posiadali teren bardziej równinny budowali tak jak to prezentują zdjęcia poniżej.

greckie kaplice z niebiekim i czerwonym dachem Mykonos Grecja

grecki kościółek z doczepioną przybudówką Mykonos Grecja
Tutaj, chyba, rozbudowa w toku...

skalisty krajobraz Mykonos z białymi domkami jak kostki cukru Cyklady Grecja
Na tym zdjęciu dobrze widać usytuowane kaplice na najwyższym wzniesieniu z 'doczepionymi' niżej budynkami mieszkalnymi.


Zobacz również:





sobota, 4 czerwca 2016

Agios Giorgios Spilianos - kaplica wykuta w skale.


#Mieszkam tu.

O dziele architektonicznym Cyklad - Paraportiani wspominam TUTAJ. Dzisiaj przedstawiam wam kolejną atrakcję godną uwagi, mianowicie małą kapliczkę / ksoklisi / ξωκλήσι wykutą w ogromnym granitowym głazie. Kaplica została poświęcona Świętemu Jerzemu po grecku Agios Giorgios. Lokalnie nazywana Ai-Gioris / Αϊ-Γιώρης z przydomkiem Spilianos /Σπηλιανός.

σπηλιά - jaskinia

biała kaplica wykuta w skale Mykonos Cyklady Grecja

biała kapliczka wykuta w skale Mykonos Grecja Cyklady
Kaplica niczym z bajki o skrzatach

Ksoklisi znajduje się na górzystym wzniesieniu na terenie Tourlos, 2km od miasta (Chora) Mykonos. 

kaplica wykuta w skale Mykonos Cyklady Grecja

Stąd rozpościera się piękny widok min. na wyspę Baos'a, wyspę Rhenia i Chorę. Niestety wybudowana willa (po pr. stronie zdjęcia) ogranicza panoramę zasłaniając min. widok na Nowy Port.


 ksoklisi z widokiem na błękitne greckie morze  Mykonos Grecja Cyklady

Kaplica nie była zamknięta na kłódkę, więc zajrzeliśmy do środka:)

czerwone drewniane drzwi zamknięte zasuwą

Tak prezentuje się za zamkniętymi drzwiami:


wnętrze kaplicy Grecja Mykonos
wnętrze kaplicy, greckie ikony Grecja Mykonoswnętrze kaplicy, greckie ikony, ikonostas Mykonos Grecja
niebieski ikonostas, białe wnętrze kaplicy Grecja Mykonos

Za ikonostasem...


białe wnętrze kaplicy wykutej w skale Mykonos Grecja
greckie ikony wnętrze zabytkowej kaplicy Grecja Mykonos

weszłam pstryknąć fotkę, a Theo natychmiast zakomunikował:


 ' Wiesz, że nie powinnaś tu wchodzić? To jest święte miejsce, kobietom wstęp wzbroniony'.

Takie tam wymysły niektórych księży. Celowo nie użyłam słowa duchownych, bo osoby duchowne czyli uduchowione nie wywyższają się i nie wymyślają głupot ;)



wiszący lampion , niebieski ikonostas, czerwone drzwi, złoty świecznik wnętrze kaplicy Mykonos Grecja
Oczywiście być nie mogło, aby na koniec zwiedzania zabytkowej kapliczki nie zapalilć intencyjnej świecy. 
złoty anioł grecki świecznik Mykonos Grecja
Lubię odwiedzać takie miejsca, według mnie mają moc. Człowiek od razu lepiej się czuje.
 Osobiście nie przepadam za walnym zgromadzeniem w kościele,
 u mnie takie wizyty (bardzo często) kończą się ubytkiem energii.
 
Ostatnie spojrzenie na nieco bajkowy widok i... zaczęliśmy schodzić (w kierunku Nowego Portu) do zaparkowanego auta. Czas było wracać do domu.


białe domki i biała kapliczka wykuta w skale pod ekualiptusem Mykonos Grecja

TUTAJ słów kilka o tym,  ile kapliczek (wraz z dostojnymi cerkwiami i monasterami) liczy Mykonos.


Pozdrawiam:)