niedziela, 14 sierpnia 2016

Święta Wyspa Delos #1

#Podróże po Grecji

Delos / Δήλος /dilos znaczy, że coś jest: jasne, zrozumiałe, światłe, oczywiste, widoczne. Wyspa Delos  czyli  'ta, która się wyłoniła, zaistniała'. Starożytne święte miejsce o powierzchi 5km2* oddalone zaledwie 1,5 mili morskiej na zachód od Mykonos, ok 30min drogi wodnym autobusem tzw. kaiki.

*różne są wersje dotyczące wielkości wyspy np. 3,6 m2, 4m2 lub 5m2...także nie wiem, która z nich jest poprawna. Różne źródła różnie podają. W biuletynie, który kupiłam na Delos wielkość wyspy została określona następująco: długość 5km, szerokość 1.300m.

Starożytna wyspa Delos w barwach zachodzącego słońca Cyklady Grecja
Antyczne miasto leży na zachodnim wybrzeżu na płaskim,
miejscami podmokłym terenie


Zgodnie z mitycznym podaniem Delos była miejscem narodzin boskich bliźniaków: Apollona i Artemidy zrodzonych ze związku Zeusa i Leto. (Theogonia/ Θεογονία / Narodziny bogów wg. Hezjoda, werset 918-920).


Apollo późnorzymska mozaika
Apollo, późnorzymska mozaika
fot. Maciej Szczepańczyk, wikipedia
Apollo /Ἀπόλλων zwany też Φοῖβος /Phoibos (czyt. fiwos) ‘Jaśniejący’ -  bóg Słońca, światła i światłości , piękna, śmierci i wróżb - utożsamiany z Heliosem. 


Posąg Artemis Muzemu Delos Cyklady Grecja
Artemis, Muzeum Delos
Artemida / Artemsi /  Ἄρτεμις - bogini Księżyca i ciemności, łowów, płodności,
zwierząt i lasu, śmierci, sztuki i tańca -  utożsamiana z Seleną, jej mroczna strona z Hekate. 

Według mitologii zdradzona i rozgniewana Hera przeklęła tytanidę Leto / Latonę (która potajemnie związała się z jej mężem Zeusem) iż w żadnym miejscu na ziemi nie będzie mogła porodzić kochankowi potomstwa. Brzemienna Latona błąkała się więc po świecie, prosząc bogów Olimpu o wsparcie. Nad niedolą ciężarnej zlitował się jedynie bóg mórz i oceanów - Posejdon, który z morskich głębin wyłonił kawałek gołej skały z rosnącą pośrodku palmą. Leto wspierając się o drzewo zaczęła rodzić boskie dzieci. (Hymny homeryckie, werset 1-18). Poród trwał dziewięć dni - tyle czasu potrzebowała skalista wyspa, aby znaleźć bezpieczne miejsce z dala od rozgniewanej Hery. Koniec końcem Delos osiadła na Cykladach.
Narodziny bliźniaków wyspa przyjęła z radością, ale też i z małym zwątpieniem - obawiała się, że nowonarodzeni wzgardzą jej skalistym podłożem. Wdzięczna Latona rozwiała wątpliwości przyrzekając, że jej boski, świetlisty syn ustanowi wyspę najpiękniejszą i najważniejszą na Cykladach. Uczyni żyzną i świetlistą, wywyższy ponad inne oraz obdaruje sławą i bogactwem.

Leto dotrzymała słowa; jasnowłosy Apollo uczynił Delos (jak to określił Pindaros / Πίνδαρος) 'niepodważalnym cudem całego świata'. Wyspa stała się jednym z najważniejszych ośrodków religijnych starożytnej Grecji. Od 1990 r znajduje się na światowej liście dziedzictwa UNESCO. Zabytkowe miejsce popularnie nazywane jest 'otwartym muzeum'. Od 2001 roku corocznie w czasie sierpniowej pełni na Rynku Kompetalistów odbywają się Muzyczne Nieszpory dedykowane bogini Księżyca - Artemis.

Widok na Agorę Kompetalistów, ruiny starożytnej Delos Cyklady Grecja
Na tym właśnie placu odbywają się Księżycowe Nieszpory.
W tle po pr. stronie zdjęcia - zachowane podstawy budowli poświęconych bogowi handlu i komunikacji - Hermesowi (kwadratowa również jego matce  Mei, za budynkami znajdują się domy kupców) , po lw. Portyk Filipa V.  W oddali na wprost kryte muzeum.

Cdn.


1 komentarz :

  1. Wielkie dzięki za Delos. Rzetelne opisy. Na pewno do nich wrócę przed moją "wielką podróżą po Grecji".

    OdpowiedzUsuń