środa, 7 grudnia 2016

Kastana / Κάστανα / Jadalne kasztany - Cenna jesień.

#Smaki Grecji

Najsmaczniejsze kasztany, to upieczone na rozżarzonych węgielkach. Niestety nie posiadam kominka, więc kasztanów nie prażę, ale i tak mam na nie sposób, po prostu piekę w piekarniku i podaję do szklanki czerwonego wina. Natomiast, kiedy jestem w Salonikach, to nie omieszkam kupić prażonej porcji u kasztaniarzy / καστανάδες / kastanades - przydrożnych sprzedawców kasztanów. (Wspomnienie Salonik).

na talerzu greckie smaki pieczone kasztany
Świetna przekąska na zimowe popołudnie.

Jak przygotować kasztany? 

brązowe kasztany nacięte na krzyż, kasztany zanurzone w wodzie z cukrem

Łupinę kasztanów należy naciąć na krzyż i zanurzyć na pół godziny w wodzie z dodatkiem cukru lub miodu (na litr wody 1łyżka -  jest to sekret pieczenia pysznych kasztanów, ponieważ w ten sposób owoce nabierają wyraziście słodkiego smaku i po upieczeniu skórka bardzo łatwo odchodzi od miąższu), następnie:

  • osuszone ułożyć na blaszce i wstawić do nagrzanego do 200 C piekarnika na 15 min.
lub
  • gotować w lekko osolonej wodzie pod przykryciem, ok 30-45min. W garnku typu hydra wystarczy 15- 20 min od momentu wysunięcia gwizdka.
Jeśli łupinka łatwo oddziela się od miąższu oznacza, że owoce gotowe są do spożycia.

Kasztany można spożywać na surowo. Najsmaczniejsze są takie prosto z drzewa.

brązowy kasztan na jesiennym liściu, kasztany w kolczastej łupinie, Grecja

gałązka z jadalnymi kasztanami, kasztanowy las
na stole talerz z pieczonymi kasztanami obok lampka wina,
Gotowany kasztan ma zbliżony smak do gotowanego słodkiego ziemniaka, pieczony - smakuje podobnie, a surowy jak orzech laskowy.
przykład świeżych i nieświeżych jadalnych kasztanów
Przykład dobrych i niedobrych kasztanów.
Owoce po lewej są świeże, mają ładny kolor, są twarde. (Jest jeden zepsuty).
Po prawej są stare, mają lekko wgniecioną łupinę, na powierzchni widoczny jest nalot pleśni.

Dlaczego warto je jeść?

Z wielu powodów. Kasztany posiadają wiele wartości odżywczych. Zawierają: białko, tłuszcze, węglowodany, błonnik, witaminy i minerały. Polecane są osobom borykającym się z żylakami oraz wysokim ciśnieniem. (Zawarty kwasy oleinowy i palmitynowy obniża zły cholesterol (LDL) oraz podwyższa dobry (HDL).  Jedynym przeciwskazaniem do spożycia owocu jest alergia. Osoby, które wykazują nietolerancję na: banany, lateks czy też awokado prawdopodobnie zareagują alergicznie (usta, gardło) na kasztany. Alergia na kasztany nie ma związku z alergią na orzechy. Cukrzycy typu II nie powinni przekroczyć spożycia 3 gotowanych lub pieczonych kasztanów dziennie, ponieważ w czasie obróbki termicznej wzrasta w nich wartość cukru prostego.

Witaminy obecne w kasztanach to:
  • wit. K - wpływa na krzepnięcie krwi, odgrywa ważną rolę w gospodarce wapniowej
  • wit. C - zawarta w kasztanach nie ginie przy obróbce termicznej, wzmacnia ukł. odpornościowy,
  • B1 tzw. tiamina, niezbędna w procesie oddychania tkankowego
  • B2 - ryboflawina, odgrywa istotną rolę w całym organizmie. min chroni przed cukrzycą,
  • B3 (PP) - niacyna rozszerza naczynia krwionośne i uczestniczy w tworzeniu krwinek i przemianach metabolicznych,
  • B6 - pirydoksyna odpowiada za prawidłowe działanie ukł. nerwowego, skurczy mięśni i pracę serca,
  • B9 - kwas foliowy mega ważny w organizmie, reguluje wzrost i funkcjonowanie komórek, decyduje o dobrym samopoczuciu psychicznym wpływa dodatnio na mózg i ukł. nerwowy itd.
  • wit A - min. niezbędna w procesie widzenia i zwalczania zakażeń
Minerały: Wapń (Ca), Żelazo (Fe), Magnez (Mg),Fosfor (F), Potas (K), Sód (Na), Cynk (Zn) 


Etymologia słowa 'kasztan'

nazwa 'kasztan' najprawdopodobniej pochodzi z języka ormiańskiego ⇒ kasztan - kask, drzewo kasztana - kaskeni. Od tego słowa pochodzi nazwa starożytnego greckiego miasta (obecnie Turcja) Κασθαναίης /Kastanais po turecku nazywanego Κεστενέ, datowanego na 5v.pne.  Kasztan po turecku to kestane.
Starożytni Grecy nazywali kasztany (nazwa jedna z wielu) 'żołędziami Zeusa / Διός βάλανοι / Dios valani. Uważa się , że wraz z eksportem kasztanów z Azji Mniejszej do Europy przedostała się ich obecna nazwa. Najpierw do Grecji, potem Rzymu, a potem do innych państw europejskich.


Uprawa

W Grecji kasztany uprawiane są głownie w Macedonii, Tesalii, na wyspie Lesbos (wioska Agiasos) oraz górzystych terenach Peloponezu i Krety. 

kasztanowy las jesienią, Lesbos Grecja
Kasztanowy las - wioska Agiasos, Lesbos.




2 komentarze :

  1. Bardzo lubię kasztany. Nawet posadziłam drzewo w swoim ogrodzie, a teraz mam własne zbiory:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pawanno taki ogród jak Twój, to marzenie.

      Usuń