niedziela, 8 marca 2015

GreckaOliwka

Bransoletka zwana 'marcem' oraz tajemnicze duchy Drimes.

#Blogpost z cyklu: Grecka tradycja, wierzenia i przesądy.

Marcowe promienie są szczególnie niebezpieczne dla dzieci oraz osób o bardzo jasnej karnacji, dlatego też, aby uchronić się przed niekorzystnym działaniem promieni, które min. skutkują trwałą bo na okres ok. 5 miesięcy opalenizną ( dawny kanon piękna wymagał, aby cera zwłaszcza panien była biała z różanymi policzkami), dnia 1 marca wyplatano z nitek lnu biało -czerwoną, ochronną bransoletkę (w niektórych regionach z dodatkiem złotej) tzw. martis / μάρτης / marzec. Tradycja przetrwała do dziś.

Talizman zakładany jest na prawy nadgarstek lub lewą stopę ew. na duży palec lewej stopy. Ozdoba noszona jest do czasu Wielkiej Nocy lub do momentu zobaczenia pierwszej jaskółki.

Na nagarstku biało-czerwona plecionka w tle greckie morze, czerwona róża
'Marzec'. 

biała nitka - symbol niewinności, nieskazitelności (czysta biała cera)
czerwona - symbol miłości, zabawy, wigoru (uroda i zdrowie)
złota - symbol obfitości


W niektórych regionach Grecji oraz Cyprze - niemowlęta, które nie skończyły jeszcze roku 'ozdabiane' są 'marcem' 7-krotnie. Siedem bransoletek z których jedna doczepiona jest do ubranka blisko szyi. Zaręczone panny wyplatają bransoletkę narzeczonym. Zanim jednak talizman zostanie założony, to według tradycji, powinien zostać poddany magicznemu zabiegowi.  Mianowicie, plecionka powinna zostać zawieszona  na różanym krzaku i pozostawiona na noc na działanie Księżyca i gwiazd. Według wierzeń zaczarowany 'mocą nocy' talizman chroni nie tylko przed promieniami słonecznymi, ale również obdarza szczególną siłą znaną wtajemniczonym.

Wiele osób uważa, że bransoletki nie wolno wyrzucić, dlatego też w zależności od regionu powstały różne wersje żegnania się z marcowym talizmanem np.
  • w Wielkanoc doczepiany jest do lampionu lub do paschalnego barana na rożnie, aby mógł spłonąć w płomieniach świętego ognia (rożen rozpalany jest ogniem przyniesionym z cerkwi)
  • kiedy dziecko zobaczy pierwszą jaskółkę, rzuca talizman na gałązki drzewa, aby ptaki mogły zabrać 'marzec' i wpleść w gniazdo lub ściąga plecionkę i wkłada pod kamień na okres 40dni. Jeśli po upływie czasu zobaczy mrówki wokół 'marca' to będzie cieszyć się szczęściem.
  • panna, kiedy zobaczy jaskółkę rzuca talizman na krzak róży, aby zapewnić sobie piękne różane lico oraz miłość 

    Duchy Drimes / gr. Δρίμες

    Według ludowych wierzeń z nastaniem marca budzą się do życia złe wodne duchy Drimes, które niszczą: drewno, ubrania i ludzką skórę, dlatego też, aby uchronić się przed ich atakiem  ludzie dokonują lub unikają wykonania pewnych czynności.
    • Pierwszego marca gospodynie wysiewają bazylię, która ma na celu chronić domostwo i zapewnić dostatek.
    • W zależności od regionu w dniach od 1-3, 14-16, 29-31 lub tylko pierwszej dekadzie marca  gospodynie nie robią prania, bo wyprany materiał ulegnie zniszczeniu. Mężczyźni nie wykonują żadnych czynności związanych z obróbką drewna, bo praca zakończy się fiaskiem, drewno spróchnieje lub zgnije. Natomiast do wody używanej do mycia ciała wrzucają żelazną podkowę, ponieważ tylko taka można zniwelować złą energię (choroby) wysyłaną przez Drimes. 

    Zwyczaje związane z Drimes za wyjątkiem wysiewania bazylii przeszły do lamusa, no chyba że jeszcze, gdzieś na wsi  tli się wiara w moc złych duchów marca...

    W następnej opowieści  historia o tym dlaczego marzec nazywany jest bigamistą ;)