środa, 7 grudnia 2016

GreckaOliwka

Kastana / Κάστανα / Jadalne kasztany. - Cenna jesień.

#Blogpost z cyklu: Smaki Grecji - Kuchnia Grecka.

Najsmaczniejsze kasztany, to upieczone na rozżarzonych węgielkach. Niestety nie posiadam kominka, więc kasztanów nie prażę, ale i tak mam na nie sposób, po prostu piekę w piekarniku i podaję do szklanki czerwonego wina. Natomiast, kiedy jestem w Salonikach, to nie omieszkam kupić prażonej porcji u kasztaniarzy / καστανάδες / kastanades - przydrożnych sprzedawców jadalnych kasztanów. (Wspomnienie Salonik).

na talerzu pieczone kasztany obok butelka wina oraz dwa szklane kielszki
Świetna przekąska na zimowe popołudnie.

Jak przygotować kasztany? 

brązowe kasztany nacięte na krzyż, kasztany zanurzone w wodzie z cukrem

Łupinę kasztanów należy naciąć na krzyż i zanurzyć na pół godziny w wodzie z dodatkiem cukru lub miodu(na litr wody 1łyżka - jest to sekret pieczenia pysznych kasztanów, ponieważ w ten sposób owoce nabierają wyraziście słodkiego smaku i po upieczeniu skórka bardzo łatwo odchodzi od miąższu), następnie:
  • osuszone ułożyć na blaszce i wstawić do nagrzanego do 200 C piekarnika na 15 min.
lub
  • gotować w lekko osolonej wodzie pod przykryciem, ok 30-45min. W garnku typu hydra wystarczy 15- 20 min od momentu wysunięcia gwizdka.
Jeśli łupinka łatwo oddziela się od środka oznacza, że owoce gotowe są do spożycia.

Kasztany można spożywać na surowo. Najsmaczniejsze są takie prosto z drzewa.

brązowy kasztan na jesiennym liściu, kasztany w kolczastej łupinie, Grecja

Gałązka kasztanowca obwieszona kasztanami, kasztanowy las, zielone liście kasztanowca Grecja
na stole pasiasta serwetka oraz talerz z pieczonymi jadalnymi kasztanami,  obok lampka wina oraz łupiny obranych kasztanów
Gotowany kasztan ma zbliżony smak do gotowanego słodkiego ziemniaka, pieczony - smakuje podobnie, a surowy jak orzech laskowy.
zbiór brązowych jadalnych kasztanów po prawej stronie są zepsute lekko spleśniałe, po lewej jędrne i błyszczące
Przykład dobrych i niedobrych kasztanów.
Owoce po lewej są świeże, mają ładny kolor, są twarde. (Jest jeden zepsuty).
Po prawej są stare, mają lekko wgniecioną łupinę, na powierzchni widoczny jest nalot pleśni.

Dlaczego warto je jeść?

Z wielu powodów. Kasztany posiadają wiele wartości odżywczych. Zawierają: białko, tłuszcze, węglowodany, błonnik, witaminy i minerały. Polecane są osobom borykającym się z żylakami oraz wysokim ciśnieniem. (Zawarty kwasy oleinowy i palmitynowy obniża zły cholesterol (LDL) oraz podwyższa dobry (HDL).  Jedynym przeciwskazaniem do spożycia owocu jest alergia. Osoby, które wykazują nietolerancję na: banany, lateks czy też awokado prawdopodobnie zareagują alergicznie (usta, gardło) na kasztany. Alergia na kasztany nie ma związku z alergią na orzechy. Cukrzycy typu II nie powinni przekroczyć spożycia 3 gotowanych lub pieczonych kasztanów dziennie, ponieważ w czasie obróbki termicznej wzrasta w nich wartość cukru prostego.

Witaminy obecne w kasztanach to:
  • wit. K - wpływa na krzepnięcie krwi, odgrywa ważną rolę w gospodarce wapniowej
  • wit. C zawarta w kasztanach nie ginie przy obróbce termicznej, wzmacnia ukł. odpornościowy,
  • B1 tzw. tiamina, niezbędna w procesie oddychania tkankowego
  • B2 - ryboflawina, odgrywa istotną rolę w całym organizmie. min chroni przed cukrzycą,
  • B3 (PP) - niacyna rozszerza naczynia krwionośne i uczestniczy w tworzeniu krwinek i przemianach metabolicznych,
  • B6 - pirydoksyna odpowiada za prawidłowe działanie ukł. nerwowego, skurczy mięśni i pracę serca,
  • B9 - kwas foliowy mega ważny w organizmie, reguluje wzrost i funkcjonowanie komórek, decyduje o dobrym samopoczuciu psychicznym wpływa dodatnio na mózg i ukł. nerwowy.
  • wit A - min. niezbędna w procesie widzenia i zwalczania zakażeń

Minerały: Wapń (Ca), Żelazo (Fe), Magnez (Mg),Fosfor (F), Potas (K), Sód (Na), Cynk (Zn) 


Etymologia słowa 'kasztan'

nazwa 'kasztan' najprawdopodobniej pochodzi z języka ormiańskiego ⇒ kasztan - kask, drzewo kasztana - kaskeni. Od tego słowa pochodzi nazwa starożytnego greckiego miasta (obecnie Turcja) Κασθαναίης /Kastanais po turecku nazywanego Κεστενέ, datowanego na 5v.pne.  Kasztan po turecku to kestane.
Starożytni Grecy nazywali kasztany (nazwa jedna z wielu) 'żołędziami Zeusa / Διός βάλανοι / Dios valani. Uważa się , że wraz z eksportem kasztanów z Azji Mniejszej do Europy przedostała się ich obecna nazwa. Najpierw do Grecji, potem Rzymu, a potem do innych państw europejskich.


Uprawa

W Grecji kasztany uprawiane są głownie w Macedonii, Tesalii, na wyspie Lesbos (wioska Agiasos) oraz górzystych terenach Peloponezu i Krety. 

ścieżka leśna pokryta jesiennymi liśćmi kasztanowców, kasztanowy las Agiasos Grecja
Kasztanowy las - wioska Agiasos, Lesbos.

Przeczytaj, jeśli chcesz, blogpost pt.  Kurczak w sosie śliwkowo-kasztanowym.